Ruiny kościoła karmelitów fundacji Hieronima Korybuta i króla Michała Korybuta Wiśniowieckich (ok.1870) rys. Napoleona Ordy Muzeum Narodowe w Krakowie

Pałac Wiśniowieckich rys. Napoleona Ordy Muzeum Narodowe w Krakowie

Wiśniowiec, pałac Wiśniowieckich i Mniszchów - widok współczesny fot. Buzar

Wiśniowiec, pałac Wiśniowieckich i Mniszchów - widok współczesny fot. Marcin Wolter

Wiśniowiec, cerkiew zamkowa fot. Marcin Wolter

Tarnopolskie - Brody, Radziechów, Tarnopol, Zbaraż, Zborów, Złoczów, Wołyńskie - Dubno, Horochów, Krzemieniec  mapa 1:75 000

PN -  ZACH Beresteczko, Boremel, Brody, Łopatyń, Radziwiłłów	PN -  WSCH Dubno, Krzemieniec, Poczajów
PD -  ZACH Olesko, Podhorce, Podkamień, Pomorzany, Zborów, Złoczów	PD - WSCH Horodyszcze, Tarnopol, Załoźce, Zbaraż

Miasto nad Horyniem na pograniczu Wołynia i Podola Pierwsze wzmianki o osadzie pochodzą z ok. 1395.

Kolebka i rezydencja rodu Wiśniowieckich. W 1470 już był siedzibą Wiśniowieckich. Wnuk Wielkiego Księcia Litewskiego Gedymina, Dymitr Korybut zbudował zamki w Wiśniowcu i Zbarażu. Michał Zbaraski, niamiestnik bracławski (zm.1516), do którego należał Wiśniowiec , przybrał nazwisko Wiśniowieckiego.

Miejsce zwycięskiej bitwy (1512) wojsk polskich i litewskich pod dowództwem hetmanów M. Kamienieckiego i Konstantego Ostrogskiego nad Tatarami.

Jeremi Michał Wiśniowiecki (1612-51), wojewoda ruski rozbudował i ufortyfikował zamek (ok.1640), wielokrotnie jeszcze niszczony. Zbudował też mury otaczające miasto. Książę "Jarema" ufundował też kościół i klasztor karmelitów (1645).

Zamek był w posiadaniu "królewskiej" linii rodu do bezpotomnej śmierci monarchy, Michała Korybuta (1672). Później przeszedł na "młodszą" gałąź Wiśniowieckich.

Wiśniowiec zyskał szeroki rozgłos za czasów księcia Michała Serwacego Wiśniowieckiego (1680-1745) hetmana wielkiego litewskiego, jednego z najbogatszych magnatów Rzeczypospolitej. Za jego czasów dokonano generalnej przebudowy starego zamku (1720), na wzór najwspanialszych zamki Francji (Bevillier i Breteuil) lub Danii (zamek Kronborg). Wokół powstał park według projektu D. Minclera. Wiśniowiec stał się obok Nieśwież, Podhorce, Tulczyn jedną z najwspanialszych rezydencji kresowych.

Książę Michał Serwacy był ostatnim męskim przedstawicielem Wiśniowieckich. Gdy zmarł (1744 ?45) nad jego trumną przełamano tarczę herbową. Wiśniowiec, odziedziczony przez kobiety, dostał się rodzinie Mniszchów.

Nowy właściciel Michał Jerzy Mniszech (1748-1806), ulubieniec króla Stanisława Augusta, zgromadził w Wiśniowcu bibliotekę z kolekcją rzadkich druków, arcydzieł rzeźby, wspaniałą kolekcję starych mebli, powozów, piecy kaflowych (większość znajduje się dziś na Wawelu). O wspaniałej architekturze i bogatym wyposażeniu wnętrz pałacowych wypowiadali się wszyscy goście.

Rezydencję Mniszcha dwukrotnie odwiedził król Stanisław August Poniatowski. Tutaj spotkał się z carewiczem Pawłem i później (1787) jadąc do Kaniowa na spotkanie z carycą Katarzyną II. Każdego dnia zasiadało do obiadu 400 osób.

Wiśniowiec zsotał zagrabiony (1795) przez Rosję w III rozbiorze Polski. Pałac długo jeszcze budził podziw współczesnych. Aleksander Przeździecki pisał: "Pałac wystrojony był wewnątrz z przepychem wielkim. Wszędzie aksamitne, atłasowe, brokatelowe obicia...".

Od połowy XIX w. w Wiśniowcu gospodarzyli Platerowie. Miasto powróciło do II Rzeczypospolitej. Gospodarzem rezydencji został wówczas sejmik krzemieniecki.

W lutym 1944 roku polska ludność miasteczka schroniona w zabytkowym klasztorze karmelitów została w bestialski sposób wymordowana (wraz z zakonnikami) i spalona przez oddziały Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA). Spłonął wówczas kościół oraz mauzoleum Wiśniowieckich.

Po okupacji sowieckiej (1939-41, 1944-91), od 1991 roku w granicach niepodległej Ukrainy. Pałac został odnowiony w drugiej połowie XX wieku. W mieście zachowały się cerkiew Wniebowstąpienia Pańskiego (XVI w., odbudowana w XIX w.), cerkiew Archanioła Michała (XVII w., odbudowana w XVIII i XIX w.).

Więcej informacji:
Biuro Podróży "Top"
Strona K.Dajczaka

Wydrukuj stronę