Kościół p.w. Narodzenia św. Jana Chrzciciela fot.Archidiecezja Lwowska

Kościół p.w. Narodzenia św. Jana Chrzciciela fot.Archidiecezja Lwowska

Wnętrze kościóła p.w. Narodzenia św. Jana Chrzciciela fot.Archidiecezja Lwowska

---

Mapa topograficzna okolic 1:100 000

 MAŁOPOLSKA WSCHODNIA
 Lwowskie
 II Rzeczpospolita
 MOŚCISKA
ukr. МОСТИСЬКА, Mostyska

Lwowskie powiat Jaworów, Mościska Rawa Ruska, Sambor  mapa 1:75 000

PN - ZACH Lubaczów	PN - WSCH Niemirów, Magierów, Rawa Ruska, Uhnów
PD - ZACH Mościska, Sambor	PD - WSCH Gródek Jag, Jaworów, Komarno, Sądowa Wisznia

Miejscowość nad Sieczą (Czarnym Potokiem), dopływem Wiszni, przy drodze ze Lwowa (70 km) do Przemyśla (28 km).

Wspomniana w 1244 toku w Kronice Ipatiewskiej, jako miejsce bitwy między ruskimi kniaziami dzielnicowymi Danielem Halickim i Rościsławem Michajłowiczem.

Po przyłączeniu Rusi Czerwonej za panowania Kazimierza Wielkiego od 1340 roku Mościska należały do Królestwa Polskiego.

W 1404 roku król Władysław Jagiełło nadał wiosce Mostycz prawa magdeburskie. Jagiełło ufundował też pierwszy kościół (1404), spalony przez Wołochów i Tatarów (1498).

Mościska zostały siedzibą starostwa ziemi przemyskiej województwa ruskiego.

Król Władysław Jagiełło (1406) lub Mikołaj Tarnowski, kasztelan halicki ufundował kosciół i klasztor dominikanów.

Po zniszczeniu Mościsk przez najazd wołosko-tatarski (1498) król Jan Olbracht zwolnił miasto (1500) na 8 lat od płacenia podatków.

W 1524 roku pod Mościskami założył obóz sułtan Oslam z najezdniczą armią turecką. Stąd rozesłał 30 tys. wojsk tureckich celem łupienia Rusi Czerwonej.

W Mościskach urodził się Melchior Mościcki (1511-91) kaznodzieja sejmowy, któremu polska gałąź zakonu dominikanów zawdzięczała przywrócenie dyscypliny. Melchior Mościcki zrezygnował z przyjęcia godności arcybiskupa Lwowa, budząc zdziwienie króla Zygmunta Augusta, który uczynił go swoim spowiednikiem.

Nadania i przywileje dla parafii i miasta Mościsk czymili królowie Zygmunt I (1537) Zygmunt August (1570), Zygmunt III Waza (1625) Władysław IV (1645) , Michał Korybut Wiśniowiecki (1669).

Nowy murowany kościół wzniesiony (1604) staraniem proboszcza mościskiego - Bartłomieja z Rohatynia został zrabowany i spalony przez Kozaków (1648)

W 1604 roku Jan Szczęsny Herburt z Felsztyna,, starosta dobromilski i mościcki nie widząc "nic tak potrzebnego Rzeczypospolitej, ojczyźnie naszej, jak pokój wewnętrzny, a mianowicie między naszym, to jest polskim, a ruskim narodem" ufundował cerkiew grecko-katolicką.

Po łupiestwach dokonanych w Mościskach przez okolicznych rzezimieszków król Zygmunt III Waza nakazał (1617) starostom ukaranie "burzycieli spokoju publicznego".

Pomimo istnienia zamku z 40 działami, fosą i wałami w 1648 roku najazd Kozaków Chmielnickiego zniszczył miasto i kościół.

W 1658 mieszczanie odbudowali kościół p.w. św. Jana Chrzciciela.

W XVIII wieku tutejsze tkalnie zasłynęły z produkcji płócien.

W 1772 Mościska zostały zagarnięte w I rozbiorze Polski przez Austrię.

Rząd austriacki nadał starostwo mościckie (1787) Ignacemu Cetnerowi jako ekwiwalent za majątek w Nadwornej.

Po skasowaniu zakonów przez cesarza Józefa II (1788) kościół i klasztor dominikanów zamieniono na magazyn, który społeczność miasta wykupiła od rządu austriackiego (1858) dzięki protekcji Agenora Gołuchowskiego i odbudowała.

Inny skasowany przez zaborcę (1788) kościół p.w Ducha Świętego został zamieniony na dom prywatny, a kościół p.w. Najświętszej Maryi Panny został po kasacie wykupiony przez unitów i zamieniony na cerkiew.

Pierwszy szpital w Mościskach powstał już w 1792 roku.

W drugiej połowie XIX wieku zbudowano linię kolejową Karola Ludwika ze Lwowa do Przemyśla. Dworzec kolejowy znajdował sie w oddalonej o 3 km wsi Hodynie.

W 1880 roku Mościska liczyły 4,2 tys. mieszkańców, w tym 50% Żydów, 40% Polaków i 10% Ukraińców. W powiecie dominowali Ukraińcy 60% i Polacy (38%).

Od 4 września 1880 roku w okolicach Mościsk przebywał kilka dni "Najjaśniejszy Pan" - cesarz Austro-Węgier Franciszek Józef, obserwując manewry wojskowe.

W II Rzeczypospolitej Mościska były siedzibą powiatu województwa lwowskiego, liczyły 4,7 tys. mieszkańców.

Od 1991 miasto rejonowe obwodu lwowskiego Ukrainy, liczące 10 tys. mieszkańców. Mościska leżą tuż przy granicy z Polską, po drugiej stronie przejścia granicznego w Medyka-Mościska.

Lwowskie powiat Jaworów, Mościska Rawa Ruska, Sambor  mapa 1:75 000

PN - ZACH Lubaczów	PN - WSCH Niemirów, Magierów, Rawa Ruska, Uhnów
PD - ZACH Mościska, Sambor	PD - WSCH Gródek Jag, Jaworów, Komarno, Sądowa Wisznia